Олон улсад автомашинаар зорчих хөдөлгөөн нэмэгдэхийн хэрээр тээврийн хэрэгслийн даатгалын хамгаалалтыг хил дамнуулан хангах хэрэгцээ улам бүр чухал болж байна. Энэ хүрээнд “Ногоон карт” (Green Card) систем нь зам тээврийн ослын хохирлыг улс хооронд зохицуулах үндсэн механизм болон хөгжсөн бөгөөд өнөөдөр олон улсын авто даатгалын салбарын чухал бүрэлдэхүүн хэсэг болоод байна.
“Ногоон карт” систем нь 1950-иад онд Европт үүссэн бөгөөд одоогийн байдлаар олон улс орнуудыг хамарсан хамтын ажиллагааны тогтолцоо болж өргөжсөн байна. Энэхүү системийг Council of Bureaux зохицуулдаг бөгөөд гишүүн орнуудын даатгалын байгууллагуудын уялдаа холбоог хангах үндсэн үүргийг гүйцэтгэдэг. Системийн гол зорилго нь гадаад улсад зорчиж буй тээврийн хэрэгслийн жолоочийг заавал хариуцлагын даатгалтай байхыг баталгаажуулах, зам тээврийн ослын хохирлыг тухайн улс оронд нь шуурхай барагдуулах, мөн улс хоорондын даатгалын байгууллагуудын хамтын ажиллагааг хөнгөвчлөхөд оршдог.
Жолооч “Ногоон карт”-тайгаар гадаад улсад зорчих үед тухайн улсын даатгалын шаардлагыг хангаж байгаа гэж үздэг бөгөөд хэрэв зам тээврийн осол гарвал хохирлыг тухайн улсын даатгалын байгууллага урьдчилан барагдуулж, дараа нь тухайн тээврийн хэрэгслийн бүртгэлтэй улсын байгууллагатай санхүүгийн тооцоог хийдэг зохицуулалттай юм. Энэ нь ослын хохирлыг түргэн шуурхай шийдвэрлэх, хохирогчийн эрхийг хамгаалах чухал механизм болдог.
Одоогийн байдлаар “Ногоон карт” системд Европ, Азийн зарим улс болон Ойрхи Дорнодын орнууд хамрагдаж, нийт 40 гаруй улс оронд хүчин төгөлдөр үйлчилж байна. Системийн хүрээнд улс бүр өөрийн “Үндэсний товчоо” (National Bureau)-той байдаг бөгөөд эдгээр байгууллагууд нь даатгалын компаниудын өмнөөс харилцааг зохицуулж, хохирол барагдуулах үйл явцыг стандартын дагуу хэрэгжүүлдэг байна.
Сүүлийн жилүүдэд уг системд дижитал шилжилт эрчимжиж, цаасан гэрчилгээг цахим хэлбэрт (e-Green Card) шилжүүлэх, улс хоорондын мэдээлэл солилцоог илүү хурдан, найдвартай болгох чиглэлд шинэчлэлүүд хийгдэж байгаа бөгөөд хохирол барагдуулах хугацааг богиносгох, ил тод байдлыг нэмэгдүүлэхэд анхаарч байгаа нь олон улсын даатгалын зах зээлийн хөгжлийн шинэ чиг хандлагыг илэрхийлж байгаа юм.
Монгол улсын хувьд олон улсын авто тээврийн урсгал, худалдаа нэмэгдэхийн хэрээр ийм төрлийн системд нэгдэх, эсвэл ижил төстэй механизмыг хөгжүүлэх асуудал нь стратегийн ач холбогдолтой юм. Энэ нь жолооч нарт гадаад улсад даатгалын хамгаалалттай зорчих боломжийг бүрдүүлэхээс гадна гадаадын тээврийн хэрэгслийн оролцоотой ослын хохирлыг илүү үр ашигтай, олон улсын жишигт нийцүүлэн шийдвэрлэх нөхцөлийг бүрдүүлэх юм. Үүний зэрэгцээ даатгалын салбарын олон улсын интеграци сайжирч, зах зээлийн хөгжилд эерэг нөлөө үзүүлэх боломжтой юм.
Эх сурвалж:
ECE/TRANS/SC.1/2024/1
Council of Bureaux |